Vai trò của Siêu âm vú trong chẩn đoán ung thư

Siêu âm là một kĩ thuật chẩn đoán hình ảnh được sử dụng phổ biến trong y tế, siêu âm vú sử dụng sóng siêu âm để xây dựng và tái tạo hình ảnh về cấu trúc bên trong tuyến vú và cơ thể. Cho đến nay, đây được xem là một phương pháp an toàn, đơn giản, chi phí thấp, không độc hại, không xâm phạm, nhanh cho kết quả, không đau và có thể sử dụng cho mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người già. Vì vậy, siêu âm vú được ứng dụng rất phổ biến trên thế giới và tại Việt Nam trong việc thăm khám, chẩn đoán, dò tìm những bất thường ở tuyến vú, đặc biệt là bệnh ung thư.

Tìm hiểu về tuyến vú

Khái niệm 

cấu tạo tuyến vú

Vú bên ngoài có núm vú nhô lên và vùng tối xung quanh, được gọi là quầng vú. Bên trong, vú chứa 15-20 thùy mô tuyến phân nhánh thành hình tròn từ núm vú, các tiểu thùy này được tạo bởi các cụm nang tuyến sữa. Ống dẫn sữa đường kính 0,5mm, các ống dẫn sữa thu thập sữa từ các phần mô nhỏ được tìm thấy bên trong các thùy, được gọi là tiểu thùy. 

Các tế bào cơ biểu mô bao xung quanh có chức năng đáp ứng sự kích thích nội tiết. Giai đoạn nang noãn hình thành dưới tác động của Estrogen ống tuyến và chủ mô vú tăng sinh. Đến giai đoạn hoàng thể Progesterone tăng thể tích vú trước khi phụ nữ có kinh, giãn ống tuyến, đồng thời tăng hoạt động chế tiết ống nang sữa và phù giữa các thùy. Gờ biểu bì bụng, còn được gọi là dòng sữa, là tiền thân của tuyến vú và núm vú. Các tuyến vú nằm trong vú, chúng phát triển theo cặp từ các tuyến mồ hôi đã được sửa đổi.

Tất cả mọi người khi sinh ra đều có tuyến vú, không phân biệt giới tính. Nhưng chỉ những người có lượng estrogen tăng đột biến ở tuổi dậy thì mới có tuyến vú và ngực phát triển đầy đủ. Những người có lượng testosterone tăng cao trong tuổi dậy thì sẽ có tuyến vú kém phát triển và ngực không phát triển.

Ở núm vú, các ống dẫn sữa mở rộng để thu sữa, sau đó thu hẹp lại, trong đó mỗi ống dẫn mở độc lập trên núm vú.

Chức năng

Nội tiết tố đóng một vai trò thiết yếu trong việc tạo thuận lợi cho chức năng chính của tuyến vú, sản xuất sữa.

Estrogen có vai trò mở rộng ống dẫn sữa, khiến chúng phân nhánh để chứa nhiều sữa hơn. Ở tuổi dậy thì, estrogen và hormone tăng trưởng khiến tuyến vú phát triển và lớn lên. Khi mang thai, estrogen và progesterone tăng lên, các ống dẫn sữa phát triển và ngực to ra.

Prolactin góp phần vào sự phát triển của tuyến vú và sản xuất sữa. Progesterone giúp các tiểu thùy phát triển để chuẩn bị cho quá trình tiết sữa và cũng làm nở các mạch máu ở vú sau khi rụng trứng, góp phần làm vú sưng và đau. Oxytocin khiến sữa tiết ra từ các tuyến.

Với việc giảm sản xuất estrogen trong thời kỳ mãn kinh, các tuyến vú co lại, khiến ngực trông mềm mại và kém đầy đặn hơn theo tuổi tác.

Phụ nữ nên kiểm tra vú thường xuyên

tự kiểm tra vú tại nhà

Báo cáo Globocan 2020[1] cho thấy ung thư vú là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư ở Nigeria, con số này đang chiếm 23% tổng số ca ung thư và khoảng 18% ca tử vong.

Điều này cho thấy phụ nữ và nam giới cần thường xuyên kiểm tra ngực để ngăn chặn số người chiến đấu với căn bệnh này ngày càng tăng. Mọi phụ nữ đều phải kiểm tra vú của mình để biết các khối u hình thành, độ dày và bất kỳ biến thể nào khác hàng tháng. Thói quen hàng tháng này không phức tạp lắm và bạn sẽ có thể thực hiện nó một cách dễ dàng. Đây là những gì bạn có thể làm:

  • Ấn mạnh ngực của bạn bằng cách sử dụng ngón tay của bạn.
  • Bắt đầu trong chuyển động tròn nhỏ. Tiếp tục di chuyển bàn tay của bạn qua bàn tay đối diện của bạn đến một trong hai bầu ngực. Đảm bảo rằng bạn kiểm tra tất cả các khu vực, bao gồm cả xung quanh nách của bạn.
  • Tiếp theo, lặp lại quá trình tương tự với vú bên kia của bạn.

Tham khảo: Cách kiểm tra ung thư vú tại nhà ĐƠN GIẢN bằng 05 bước

Ngoài ra, đây là một số mẹo để giúp bạn tiếp tục:

  • Kiểm tra vú của bạn sau một tuần trôi qua kể từ kỳ kinh nguyệt cuối cùng của bạn, vì hầu hết các thay đổi nội tiết tố xảy ra trong khoảng thời gian này.
  • Kiểm tra hình ảnh phản chiếu của ngực bạn trong gương. Điều này có thể giúp bạn nhớ ngực của bạn trông như thế nào bình thường.

Trong quá trình khám định kỳ hàng tháng, bạn nên theo dõi các triệu chứng sau.

  • Một phần vú của bạn trông khác với vú còn lại.
  • Một u nang hoặc khối u ở vú hoặc gần vú của bạn có thể tồn tại trong suốt thời kỳ của bạn. Tìm kiếm điều tương tự ở nách của bạn.
  • Dày lên bên trong hoặc gần vú.
  • Thay đổi kích thước ngực.
  • Một hình dạng vú hoặc màu da khác nhau.
  • Hình thành dưới da vú của bạn trông giống như đá cẩm thạch hoặc mạng nhện.
  • Thay đổi cảm giác hoặc hình dạng của núm vú, chẳng hạn như núm vú bị viêm, nhăn nheo, lõm xuống hoặc có vảy.
  • Thay đổi màu sắc núm vú.
  • Chất lỏng trong suốt hoặc có máu tiết ra từ núm vú của bạn.
  • Da xuất hiện màu đỏ trên vùng vú hoặc núm vú của bạn.

Ngực của bạn có thể chịu nhiều thay đổi trong suốt cuộc đời của bạn. Ngoài ra, hầu hết các thay đổi không quá nghiêm trọng vì một số phụ nữ thấy có khối u ở ngực. Tuy nhiên, không phải tất cả chúng đều là ung thư.

Vai trò của siêu âm vú

siêu âm vú

Siêu âm vú là một trong những kỹ thuật giúp các bác sĩ phát hiện ra những điểm bất thường ở một khu vực nào đó trên vú đang có các dấu hiệu nghi ngờ là có khối u. Phương pháp này sẽ được các bác sĩ lựa chọn thực hiện để đánh giá và chẩn đoán nhằm phân biệt giữa một u nang chứa dịch với một khối u đặc ở vú một cách chính xác nhất. Siêu âm vú cũng có thể giúp phát hiện những chấn thương nhỏ không thể nhìn hoặc sờ thấy. 

Một trong những lợi ích quan trọng của siêu âm vú là giúp việc xác định những dấu hiệu bất thường ở vùng tuyến vú đối với những phụ nữ đang mang thai dễ dàng hơn, bởi các phương tiện chẩn đoán bằng hình ảnh khác không thể áp dụng được.

Siêu âm vú giúp đánh giá các khối đặc trong vú ở những bệnh nhân nữ dưới 35 tuổi trong trường hợp chụp nhũ ảnh thường không cho thấy kết quả rõ ràng. Năm 2003, sau khi quan sát thấy siêu âm được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán hình ảnh vú, Hiệp hội Điện quang Mỹ (ACR) đã đưa ra định nghĩa đầu tiên về Breast Imaging Reporting and Data System hay BI-RADS trong siêu âm vú. Định nghĩa này nhằm tiêu chuẩn hóa diễn giải các hình ảnh về tổn thương vú. Cho đến nay đã có nhiều phân loại BIRADS được định nghĩa, như phân loại ACR 2013, phân loại của Kim và cộng sự 2008. 

Các phân loại này được dựa trên 6 đặc điểm hình thái các khối đặc của vú bao gồm: Hình dạng, cấu trúc âm bên trong, đặc điểm của âm phía sau, hướng, bờ, ranh giới tổn thương, với các dấu hiệu lành tính và ác tính. Sau đó mới đưa ra đánh giá kết luận về bản chất của tổn thương vú.

Một trong những khả năng được đánh giá cao ở siêu âm vú là giúp phát hiện kịp thời những phát triển ung thư bên trong gây nên sự dày lên của lớp da vú. Những trường hợp bệnh nhân này thường được các bác sĩ điều trị chỉ định sinh thiết qua hướng dẫn của siêu âm.

Siêu âm vú còn giúp hỗ trợ hướng dẫn mũi kim trong nhiều thủ thuật xâm lấn, có thể kể đến các thủ thuật như: chọc hút nang, chọc hút sinh thiết, hướng dẫn kim sinh thiết có lõi và nhiều thủ thuật khác. Đồng thời siêu âm vú còn làm cho bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn do không phải chịu các sức ép vào vú khi phải chụp nhũ ảnh.

Bên cạnh các phương pháp chẩn đoán hình ảnh được sử dụng phổ biến như chụp Mammography, chụp cắt lớp vi tính hay cộng hưởng từ tuyến vú, thì siêu âm được xem là phương pháp chẩn đoán hình ảnh thường quy giúp sàng lọc các bệnh lý tuyến vú, đặc biệt phải kể đến ung thư vú, nó giúp định hướng cho các nhà lâm sàng một cách nhanh và chính xác nhất trong chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân.

Kết  

Ung thư vú là căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng. Bạn không bao giờ có thể nhắm mắt làm ngơ trước thực tế ung thư vú, vì đây là căn bệnh phổ biến nhất ở phụ nữ. Mỗi năm, nhiều phụ nữ được chẩn đoán mắc phải tình trạng sức khỏe đáng sợ này.

Mặc dù khoa học và công nghệ y tế đã nâng cao các phương pháp điều trị và thuốc men, nhưng ung thư vú vẫn là một trong những căn bệnh hàng đầu gây ra nhiều ca tử vong ở phụ nữ.

Rất may, bệnh có thể điều trị được miễn là nó được phát hiện sớm. Do đó, bạn phải thường xuyên kiểm tra sức khỏe và tự kiểm tra ngực hoặc siêu âm vú để biết những thay đổi bất thường.

Nhớ theo dõi Chek hàng ngày để nhận những bài viết bổ ích bạn nhé.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *